Γκράχαμ Γκρην – Διάσημοι συγγραφείς που γνώρισα

Γκράχαμ Γκρην

Διάσημοι συγγραφείς που γνώρισα

Μετάφραση: Γιώργος Κυριαζής

[Πρώτη δημοσίευση: περιοδικό Ρεύματα, τ. 24, Μάρτιος – Απρίλιος 1995]

Είναι παρηγοριά, μερικές φορές, το να ξέρεις ότι υπάρχει ένας κόσμος που είναι αποκλειστικά και μόνος δικός σου — η εμπειρία σ’ αυτό τον κόσμο, ταξίδι, κίνδυνος ή χαρά, δεν μοιράζεται με κανέναν άλλο. Δεν υπάρχουν μάρτυρες. Δεν υπάρχουν κατηγορίες για συκοφαντία. Οι χαρακτήρες που συναντώ εκεί ξεχνούν πως με έχουν συναντήσει και κανένας δημοσιογράφος ή επίδοξος βιογράφος δεν μπορεί να ελέγξει τις διηγήσεις μου συγκρίνοντάς τις με άλλες. Δεν μπορώ να μηνυθώ με βάση το διάταγμα περί κρατικών μυστικών για κάποιο συμβάν που συνδέεται με τις υπηρεσίες ασφαλείας. Έχω όντως μιλήσει με τον Χρουστσόφ σε κάποιο δείπνο, κι έχω όντως σταλεί από τη μυστική υπηρεσία να δολοφονήσω τον Γκέμπελς. Δεν λέω ψέματα — και πα’ όλους τους μάρτυρες που ήταν παρόντες σε όλες αυτές τις σκηνές, δεν υπάρχει ούτε ένας που να μπορεί να υποστηρίξει, με βάση την προσωπική του γνώση, πως ό,τι γράφω είναι ψευδές.

Αποφάσισα να επιλέξω από ένα ημερολόγιο τουλάχιστον οκτακοσίων σελίδων, που ξεκίνησε το 1965 και σταμάτησε το 1989, επιλεγμένες σκηνές από τον Δικό Μου Κόσμο. Κατά μία έννοια, πρόκειται για αυτοβιογραφία, που αρχίζει με ευτυχία και τελειώνει με θάνατο, είναι η περιγραφή μιας μάλλον παράξενης ζωής στο τελευταίο τρίτο ενός αιώνα (οι πόλεμοι που περιγράφονται εδώ ανήκουν στη δεκαετία του ’60, όχι του ’40), αλλά κανένας βιογράφος δεν θα θελήσει να το χρησιμοποιήσει, παρά το ότι μερικές φορές συμπεριλαμβάνω και ημερομηνίες, όταν θέλω, για μένα, να σημειώσω τη μέρα και το έτος που συνέβη κάποιο ασυνήθιστο γεγονός ή συνάντηση.

Γι’ αυτόν το λόγο σκέφτηκα, αρχικά, να ξεκινήσω με την αναπάντεχη συνάντηση που είχα με τον Χένρι Τζέιμς σ’ ένα ποταμόπλοιο στη Βολιβία την άνοιξη του 1988. Η πρόθεσή μου όμως να ξεκινήσω με αυτό το παράξενο επεισόδιο άλλαξε όταν, τον Ιανουάριο του 1989, για πρώτη φορά μέσα σε περισσότερα από είκοσι χρόνια, γνώρισα την ευτυχία. Τα τρανταχτά ονόματα είναι κοινός τόπος σ’ αυτό το Δικό Μου Κόσμο, αλλά η αληθινή, ανεξήγητη και δίχως νόημα ευτυχία εμφανίζεται εδώ για πρώτη φορά σε όλα αυτά τα αρχεία.

Συχνά κάποιοι υπαινίσσονται πως το όπιο βοηθά ν ανοιχτεί η κλειστή πόρτα αυτού του κόσμου, αλλά δεν έχω αποδείξεις για κάτι τέτοιο. Τη δεκαετία του ’50, όταν κάπνιζα όπιο στο Βιετνάμ και τη Μαλαισία, κρατούσα λεπτομερές ημερολόγιο όλων των βίαιων γεγονότων στον Κοινό Κόσμο, αλλά κρατώ στο μυαλό μου μόνο ένα αξιοσημείωτο πράγμα που συνέβη στο Δικό Μου Κόσμο, αξιοσημείωτο γιατί πηγαίνει τόσο πίσω στο χρόνο — στο έτος 1 μ.Χ.

Έμενα τότε στη Βηθλεέμ, και αποφάσισα να περπατήσω ως τη μικρή αυτό πόλη για να επισκεφτώ ένα μπορντέλο που ήξερα, έχοντας μαζί μου ένα χρυσό νόμισμα για να πληρώσω την κοπέλα που θα διάλεγα. Πλησιάζοντας την πόλη, είδα ένα παράξενο θέαμα: μια ομάδα ανθρώπων με ανατολίτικα ρούχα έκαναν υποκλίσεις και πρόσφεραν δώρα. Σε τι; Σε έναν τοίχο. Δεν υπήρχε κανείς για να δεχτεί τα δώρα τους ή να ανταποδώσει τον χαιρετισμό τους. Κάθισα εκεί αρκετή ώρα παρατηρώντας την περίεργη αυτή σκηνή, κι έπειτα κάτι, δεν ξέρω τι, με ώθησε να ρίξω το χρυσό μου νόμισμα πάνω στον τοίχο και να φύγω.

Ο χρόνος στον Δικό Μου Κόσμο (ή του οποιουδήποτε) μπορεί να τρέχει πολύ αργά ή πολύ γρήγορα. Σ’ αυτή την περίπτωση, οι αιώνες πέρασαν από δίπλα μου σαν αστραπή και βρέθηκα ξαπλωμένος στο κρεβάτι μου να διαβάζω στην Καινή Διαθήκη την ιστορία κάποιων βασιλιάδων της ανατολής που πήγαν σ’ ένα στάβλο στη Βηθλεέμ, και συνειδητοποίησα πως αυτό ήταν που είχα δει. Η πρώτη μου σκέψη ήταν: «Ωραία, πήγα στη Βηθλεέμ για να δώσω αυτό το χρυσό νόμισμα σε μια γυναίκα, και φαίνεται πως όντως το έδωσα σε μια γυναίκα, παρ’ όλο που δεν είδα παρά έναν τοίχο».

Υπάρχει μια επινοητική πλευρά σ’ αυτό τον κόσμο, πολύ διαφορετική από αυτή του Κοινού Κόσμου. Ο Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον είπε σε κάποιον που του έπαιρνε συνέντευξη για την Παράξενη υπόθεση του δόκτορος Τζέκιλ και του κυρίου Χάιντ: «Κάποτε ήμουν πανί με πανί, και καταλάβαινα πως κάτι έπρεπε να κάνω. Σκέφτηκα πάρα πολύ, και προσπάθησα να βρω ένα θέμα για να γράψω. Τη νύχτα ονειρεύτηκα αυτή την ιστορία, μου ήρθε σαν δώρο, και το πιο παράξενο είναι ότι ονειρευόμουν συνεχώς ιστορίες. Λίγο καιρό πριν, ονειρεύτηκα την πλοκή του “Ολάγια”, και έχω αυτή τη στιγμή δύο άγραφες ιστορίες που ονειρεύτηκα στο παρελθόν».

Το «Ολάγια» είναι ένα άδικα αγνοημένο διήγημα του Στίβενσον, κι εκεί μέσα υπάρχει μια βαθιά ομοιότητα με την ιστορία του Δόκτορος Τζέκιλ. Είναι μια ιστορία που ανήκει εξ ολοκλήρου στον Δικό Του Κόσμο, και όχι στην Ισπανία, όπου υποτίθεται πως εκτυλίσσεται η πλοκή, όπως ακριβώς στο Λονδίνο του Δόκτορος Τζέκιλ νομίζουμε πως κινούμαστε στους δρόμους του Εδιμβούργου ή στον ιδιωτικό κόσμο του Στίβενσον.

Το περίεργο είναι πως ο συγγραφέας, όταν βρίσκεται στον Κοινό Κόσμο, νιώθει ξένος στον Δικό Του Κόσμο, και ο Στίβενσον ήταν χαμένος και προβληματισμένος στην ίδια του την ιστορία. Έγραψε ένα γράμμα: «Το πρόβλημα με το «Ολάγια» είναι ότι ακούγεται κάπως ψεύτικο… το περίεργο είναι: τι είναι αυτό που κάνει μια ιστορία αληθινή; Το «Μαρκχάιμ» είναι αληθινό, το «Ολάγια» ψεύτικο, και δεν ξέρω γιατί». Στην περίπτωση του Δόκτορος Τζέκιλ, έφτασε στο σημείο να πετάξει το πρόχειρο που έφτιαξε στη φωτιά.

Μερικά από τα διηγήματά μου βασίζονται σε αναμνήσεις μου από τον Δικό Μου Κόσμο. Στο «Όνειρο μιας παράξενης χώρας» κατέγραψα την εμπειρία μου σ’ αυτό τον κόσμο όταν ήμουν λεπρός και ζητούσα θεραπεία στη Σουηδία. Το μόνο πράγμα που προστέθηκε ήταν ο ήχος ενός πυροβολισμού, με τον οποίο τελειώνει η τυπωμένη ιστορία. Σε ένα άλλο διήγημα, «Η ρίζα όλων των κακών», με σκηνικό τη Γερμανία στις αρχές του 19ου αιώνα, δεν άλλαξα τίποτε όταν ξύπνησα, με ένα χαμόγελο ευθυμίας, από τον Δικό Μου Κόσμο στον Κοινό Κόσμο.

Υπάρχει μια άλλη πλευρά σ’ αυτό που αποκαλούμε όνειρα, που την εξερευνά με πολύ ενδιαφέρον ο Τζ. Γ. Νταν στο βιβλίο του Ένα πείραμα με το χρόνο. Τα όνειρα περιέχουν ψήγματα όχι μόνο του παρελθόντος, μα και του μέλλοντος. Έχω ήδη γράψει πως στα επτά μου χρόνια ονειρεύτηκα ένα ναυάγιο τη νύχτα που βυθίστηκε ο Τιτανικός, και εννέα χρόνια μετά έγινα μάρτυρας ενός άλλου καταστροφικού ναυαγίου στο ιρλανδικό πέλαγος. Καθώς φυλλομετρώ τις σημειώσεις που έχω από τα όνειρά μου, ανακαλύπτω ότι αρκετά συμβάντα στον κοινό κόσμο συνέβησαν αφού τα ονειρεύτηκα. Δεν είναι τόσο σημαντικό ώστε να τα αναφέρω εδώ, αλλά είμαι πεπεισμένος πως ο Νταν είχε δίκιο.

Η αλλόκοτη και εντελώς αναπάντεχη συνάντησή μου με τον Χένρι Τζέιμς, στον Δικό Μου Κόσμο τουλάχιστον, φαίνεται αρκετά σημαντική ώστε να προηγηθεί στο δεύτερο κεφάλαιο, στο οποίο έχω δώσει τον τίτλο «Μερικοί διάσημοι συγγραφείς που γνώρισα». Αντίθετα με τους βιογράφους, δεν το βρίσκω αναγκαίο να προσπαθώ να ακολουθήσω τα βήματα των χρόνων. Η συνάντησή μου με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο τον Β΄ σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, παρ’ όλο που έγινε νωρίτερα, φαίνεται ασήμαντη μπροστά στην πιο πρόσφατη συνάντησή μου με τον Χένρι Τζέιμς. (Είμαι σίγουρος πως δεν θα κερδίζαμε τίποτε, ούτε ο Πάπας ούτε εγώ, αν τον ξυπνούσα. Δεν ήμασταν φτιαγμένοι για να συμπαθούμε ο ένας τον άλλο.)

Η ερωτική πλευρά της ζωής μου φαίνεται να λείπε από αυτή την καταγραφή, αλλά δεν θα ήθελα να αναστατώσω τους ανθρώπους που αγάπησα στον Δικό Μου Κόσμο, αν και δεν μπορώ να λογοκρίνω τους βιογράφους και δημοσιογράφους που γράφουν γι’ αυτούς στον Κοινό Κόσμο. Ένα άλλο πράγμα που λείπε είναι ο εφιάλτης. Οι πόλεμοι και ο κίνδυνος είναι εδώ, αλλά δεν υπάρχει τίποτε τόσο άσχημο όσο η μάγισσα που είχε στοιχειώσει το δρόμο που έπαιρνα από τον παιδικό σταθμό προς το σπίτι όταν ήμουν παιδί, ώσπου μια μέρα γύρισα να την αντικρίσω κι εκείνη εξαφανίστηκε για πάντα. Γνώρισα αρκετά συχνά το φόβο στην Αϊτή και το Βιετνάμ στον Δικό Μου Κόσμο, αλλά ποτέ τον τρόμο, ποτέ τον εφιάλτη. Ίσως να μην υπήρχε πάντοτε ένα στοιχείο περιπέτειας και ένα είδος ευχαρίστησης στο φόβο μου, και στον Κοινό Κόσμο και στον Δικό Μου Κόσμο.

Ένα περίεργο πράγμα σχετικά με αυτόν το Δικό Μου Κόσμο είναι πως δεν περιέχει κανένα ζωντανό συγγραφέα. Φαίνεται πως ένας συγγραφέας που έχω τη χαρά να γνωρίζω πρέπει να πεθάνει για να μπει στον κρυφό μου κόσμο.

ΧΕΝΡΙ ΤΖΕΪΜΣ

Στις 28 Απριλίου του 1988, βρέθηκα σε ένα ιδιαίτερα δυσάρεστο ταξίδι στο ποτάμι προ την Μπογκοτά, παρέα με τον Χένρι Τζέιμς. Το πλοίο σάλπαρε μετά τα μεσάνυχτα κι έπρεπε να βρούμε το δρόμο μας στην προβλήτα μέσα σε απόλυτο σκοτάδι, με τις αποσκευές στα χέρια. Θα είχα γυρίσει πίσω αν δεν με είχαν σταματήσει η αποφασιστικότητα αυτού του μεγάλου συγγραφέα και ο θαυμασμός μου για το έργο του.

Αυτό που χειροτέρευε τα πράγματα ήταν η βροντερή φωνή ενός ανώτερου υπαλλήλου —αόρατου στο σκοτάδι— που εκτόξευε απειλές: «Όποιος προσπαθήσει να επιβιβαστεί χωρίς εισιτήριο θα πληρώσει χίλια δολάρια πρόστιμο». Μέσα στο πλήθος που συνωστιζόταν για να ανέβει στο πλοίο ήταν αδύνατον να δείξουμε τα εισιτήριά μας.

Δεν υπήρχε μέρος να καθίσουμε — μετά βίας κατορθώσαμε να στριμωχτούμε σε κάποιο διάδρομο ενώ όλοι μας έσπρωχναν, κυρίως γυναίκες — αλλά δεν άκουσα κανένα παράπονο από τον Χένρι Τζέιμς. Σε κάποιο σημείο στο ποτάμι το πλοίο σταμάτησε για λίγα λεπτά και μερικοί επιβάτες κατέβηκαν. Ασφαλώς, παρότρυνα τον Τζέιμς, θα μπορούσαμε να αρπάξουμε την ευκαιρία να δραπετεύσουμε κι εμείς, αλλά όχι, ο Τζέιμς δεν ήθελε ούτε να το ακούσει. Έπρεπε να συνεχίσουμε ως το πικρό τέλος. «Για επιστημονικούς λόγους», μου είπε.

ΖΑΝ ΚΟΚΤΩ

Τον Νοέμβριο του 1983 συνάντησα τον Ζαν Κοκτώ σε ένα πάρτι και ένιωσα ευχάριστη έκπληξη. Όπως του είιπα με κάθε ειλικρίνεια, περίμενα να βρω τα μάτια του ψυχρά, αλλά εκείνα ήταν συμπονετικά, έως και τρυφερά. Λίγο αργότερα έφτασε ο γκόμενός του, τύφλα στο μεθύσι.

ΦΟΡΝΤ ΜΑΝΤΟΞ ΦΟΡΝΤ

Μιλώντας με τον Φορντ Μάντοξ Φορντ θέλησα να εκφράσω το θαυμασμό μου για ένα από τα βιβλία του σχετικά με τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Μου απάντησε πως ποτέ δεν είχε γράψει τέτοιο βιβλίο. Ψάχνοντας μάταια για τον τίτλο, πήγα στα ράφια μου για να βρω κάποιο άλλο βιβλίο του όπου θα μπορούσε να υπάρχει αναφορά στο άλλο. Βρήκα μόνο δύο τόμους σε έκδοση Bodley Head — το ένα ήταν ένα βιβλίο με δοκίμια που δεν γνώριζα καθόλου. Τα άλλα βιβλία του δεν αναφέρονταν. Ξαφνικά (πολλές φορές ξεκίνησα να πω «Για ποιον χτυπά η…» αλλά συγκρατήθηκα) μου ήρθε ο τίτλος — Κάποιοι όχι…

Κάναμε μαζί έναν όμορφο περίπατο στην εξοχή. Μου είπε για ένα θρύλο σύμφωνα με τον οποίο η Παναγία, ενώ στεκόταν σε κάποιο λόφο, έσκυψε και έβγαλε από το ποτάμι δίπλα στο οποίο περνούσαμε έναν άνθρωπο που πνιγόταν επτά μίλια μακριά της.

«Μα το έδαφος είναι μάλλον επίπεδο», είπα.

«Όχι αν κοιτάξεις πι προσεκτικά. Μετά από εκείνο τον παλιό μύλο, και προς τον υδατοφράκτη, γίνεται επικλινές». Μου είχαν μιλήσει κάποιοι για τη γυναίκα που είχε τον υδατοφράκτη, μια υπέροχη μαγείρισσα με μεγάλο ενδιαφέρον προς την ιστορία του τόπου, το οποίο προσπαθούσε να μεταδώσει στους γιους της.

Αρχίσαμε να διασχίζουμε ένα χωράφι — φοβισμένα από μέρους μου, καθώς το χωράφι περιείχε ένα μεγάλο ταύρο κι έναν μικρό, ο οποίος έδειχνε να ενδιαφέρεται πάρα πολύ για τις κινήσεις μας. Εγώ υποχώρησα προς την άκρη του δρόμου, και γυρνώντας πίσω είδα πως ο μικρός ταύρος είχε σκαρφαλώσει στους ώμους του Φορντ. Εκείνος δεν έδειξε να ενοχλείται.

Περπάτησα ως τον υδατοφράκτη όπου τον περίμενα. Υπήρχε μια υπέροχη μυρωδιά φαγητού, και η γυναίκα μιλούσε με κάποιον γείτονα. Ο υδατοφράκτης της ήταν ακριβώς στην είσοδο ενός μικρού χωριού. Έφτασε και ο Φορντ. Η γυναίκα είπε πως πρότεινε ψαρόσουπα. Της είπαμε πως θα πηγαίναμε στο χωριό να πάρουμε ένα μπουκάλι κρασί.

Προσφέρθηκε να στείλει το γιο της, που φορούσε μια ποδιά σαν κι αυτές που φορούσαν οι παλιοί εργάτες στα χωράφια, αλλά επιμείναμε να πάμε μόνοι μας. Στο δρόμο ο Φορντ μου είπε: «Έχεις προσέξει πως οι άντρες δεν θέλουν να φοράνε τίποτε που να κατεβαίνει κάτω από το γόνατο;»

Τ. Σ. ΕΛΙΟΤ

Μια μέρα δούλευα για ένα διαγωνισμό ποίησης και είχα γράψει ένα στίχο: «Η ομορφιά κάνει το έγκλημα ευγενές», όταν με διέκοψε ένα σχόλιο που πέταξε από πίσω μου ο Τ.Σ. Έλιοτ. «Τι πάει να πει αυτό; Πώς μπορεί ένα έγκλημα να είναι ευγενές;» Πρόσεξα ότι είχε αφήσει μουστάκι.

Γ. Χ. ΟΝΤΕΝ ΚΑΙ ΙΒΛΙΝ ΓΟΥΟ

Ήταν μάλλον παράξενες οι περιστάσεις που έφεραν κοντά αυτούς τους δύο συγγραφείς. Ήμουν μέλος μιας ομάδας που είχε καταφέρει να νικήσει μια συμμορία ανταρτών, αλλά ο επικεφαλής της συμμορίας, ο Γουίσταν Όντεν, είχε ξεφύγει. Ήταν κρυμμένος κάπου στους θάμνους που ψάχναμε προσεκτικά. Ήμουν οπλισμένος με ένα κουζινομάχαιρο, καθώς αυτός ήταν ο πιο επικίνδυνος από τους εχθρούς μας. Ξαφνικά βγήκε από την κρυψώνα του και όρμησε προς ένα κοντινό σπίτι. Τον είχε πυροβολήσει ο Ίβλιν Γουό και από τις πληγές του έτρεχε αίμα.

Τον ακολούθησα και κάρφωσα το κουζινομάχαιρο στο πλευρό του, αλλά εκείνος φάνηκε να μην ενοχλείται και άρχισε μια φιλολογική συζήτηση από την οποία, κατά παράξενο τρόπο, δεν θυμάμαι τίποτε.

Μετά βρέθηκα σε ένα πάρτι, πάλι με τον Όντεν, και αυτή το φορά θυμάμαι τη συζήτησή μας. Εξέφρασα την προτίμησή μου να μένω στην Αγγλία αντί για τις Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί η αγγλική λογοτεχνία ήταν πολύ πλουσιότερη από την αμερικανική. Ο Σαίξπηρ έκανε όλους τους άλλους συγγραφείς να μοιάζουν νάνοι, και μεταξύ νάνων δεν μπορεί να υπάρξει ζήλεια. Η αμερικανική λογοτεχνία, μην έχοντας έναν τέτοιο γίγαντα, άφηνε χώρο για ζηλοτυπίες.

Ο Όντεν απάντησε πως ο ίδιος ήταν ευχαριστημένος στην Αμερική. Αν και δεν ήταν επιστήμονας, κατείχε μια θέση στη σχολή επιστημών του πανεπιστημίου. Έδινε μια εντύπωση τεμπέλικης καλοπέρασης, έτσι γερμένος πίσω στην καρέκλα του.

Είπα «θα είχε πλάκα αν ανακάλυπτες μια μικρή επιστημονική αρχή έτσι που να μπορούμε να μιλάμε για τον «Αριθμό Όντεν».

Η οικοδέσποινά μας μάς άφησε μόνους λέγοντας «πείτε κάτι». Συμφωνήσαμε και οι δύο πως όλο μεγαλύτερο ήταν το μπουκάλι με το ουίσκι, τόσο ευκολότερο ήταν να αποδεχτούμε την πρόσκλησή της.

ΝΤ. Χ. ΛΟΡΕΝΣ

Στον Λόρενς με σύστησε ο Δούκας του Μάρλμπορο. Τον βρήκα πιο νέο και πιο περιποιημένο απ’ ό,τι περίμενα. Ήταν μάλλον φιλικός προς το έργο μου.

ΣΑΡΤΡ

Θυμάμαι πως είχα μια συζήτηση με τον Σαρτρ. Είχα σημειώσει διάφορες ερωτήσεις που ήθελα να του κάνω, και προσπαθούσα να είμαι πολύ ακριβής. Του ζήτησα συγγνώμη για τα κακά γαλλικά μου, που με εμπόδιζαν να είμαι όλσο ακριβής θα ήθελα, και ο Σαρτρ είπε με καλοσύνη: «Μιλάτε τα γαλλικά πολύ καλά, αλλά», πρόσθεσε, «δεν καταλαβαίνω λέξη απ’ όσα λέτε».

Μετά έγινε φιλικός και αναφέρθηκε σε ένα βιβλίο μου που είχε εκδώσει στη Γαλλία ο Ρομπέρ Λαφόντ και που ο αγγλικός τίτλος ήταν «The origin of Brighton Rock». Ήταν μια αναπαράσταση ενός παιδικού χειρογράφου σε καφετιά μελάνη — μια ιστορία με ήρωες ζώα — και είχε εικονογραφηθεί από την Μπίατριξ Πότερ. Ο Σαρτρ θαύμασε πολύ τα σκίτσα της, αλλά δεν είπε τίποτε για το κείμενό μου.

ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ

Συνάντησα τον Σολζενίτσιν μια μέρα το 1976, μαζί με άλλον έναν άντρα που μιλούσε για ένα νέο περιοδικό που σχεδίαζε, και του πρότεινα να ζητήσει από τον Σολζενίτσιν να του δώσει κείμενα για τα πρώτα έξι τεύχη. Εκείνος απάντησε με προσβλητικό τρόπο πως δεν άντεχε τα μικρά μάτια του Σολζενίτσιν και το έντονα υποκριτικό ηθικό ύφος του.

Σε μια άλλη περίσταση, έκανα ένα πάρτι για τον Σολζενίτσιν, που φαινόταν να είναι γνωστός περισσότερο σαν ζωγράφος παρά σαν μυθιστοριογράφος, στο διαμέρισμά μου στη Μόσχα, που ήταν γεμάτο με πίνακες ακόμα και στους διαδρόμους. Είχε αργήσει και είχα αμφιβολίες αν θα τον άφηναν να έρθει. Είχα αφήσει ανοιχτή την πόρτα για να δείξω πως δεν φοβόμασταν. Αναρωτιόμουν αν θα του άρεσε το περιβάλλον, με όλες αυτές τις κυρίες που τιτίβιζαν ολόγυρα.

Ένας κοντόχοντρος άντρας με γενειάδα, κλασικός καγκεμπίτης, ήρθε στην πόρτα και νόμιζα πως θα είχαμε μπελάδες, αλλά μετά είδα ότι ο Σολζενίτσιν ήταν μαζί του, ντυμένος πολύ άσχημα. Ο γενειοφόρος είχε μαζί του μερικά παιδιά, και αφού παρέδωσε τον ζωγράφο γύρισε κι άρχισε να κατεβαίνει τα σκαλιά. Θεώρησα σκόπιμο να τρέξω πίσω του και να τον ρωτήσω αν θα ήθελε ένα τσάι. Αρνήθηκε, αλλά θα ήθελε μερικές καραμέλες για τα παιδιά του. Πήρα μερικές από μια σακούλα που είχα αγοράσει λίγες μέρες πριν για τα εγγόνια μου. Ξαφνικά άρχισε να ενδιαφέρεται για τους πίνακες. Είναι πολύ όμορφοι, είπε, και προς στιγμήν νόμισα πως θα έβαζε τα κλάματα από τη λαχτάρα και τη νοσταλγία. Τον πήρα στο διάδρομο και του έδειξα κι άλλους. Έψαχνα να βρω έναν μεγάλο πίνακα του Σολζενίτσιν για να του δείξω πόσο μεγάλος ζωγράφος ήταν ο κρατούμενός του, αλλά ο πίνακας είχε εξαφανιστεί μυστηριωδώς, και μπόρεσα μόνο να βρω ένα μικρότερο. Επίτηδες δεν τον πήγα σε ένα δωμάτιο που είχε μόνο Αρτ Νουβό.

ΕΝΤΓΚΑΡ ΓΟΥΑΛΑΣ

Συνάντησα τον Έντγκαρ Γουάλας μόνο μια φορά, σ’ ένα πάρτι, και μου είπε πως προτιμούσε τις αυστραλέζικες ιστορίες του, αλλά δεν είχαν επιτυχία γιατί προσέβαλαν τους Άγγλους αναγνώστες. Τον ρώτησα για τα δικαιώματά του και είπε πως ο εκδότης του, ο Κόλινς, τα έβγαζε σε δημοπρασία. Καθώς φεύγαμε μαζί από το πάρτι, με ρώτησε αστειευόμενος αν ήμουν εγώ υπεύθυνος για τις φήμες που κυκλοφορούσαν ότι είχε σεξουαλικές σχέσεις με τον Ε. Μ. Φόρστερ. Το αρνήθηκα, και είπα πως στην πραγματικότητα αναφερόμουν στις σχέσεις του με τον Χάμις Χάμιλτον.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

CAST

your eye over the world

The Louder Mind

Inspiration . Good Vibes . Musings

My Spirals

• Hugs and Infinities

(CALIATH)

An Empyrean Cycle

LIBROFILO, a books' aficionado

Γιώργος Κυριαζής

NO14ME

Γιώργος Κυριαζής

Rodia Mixer

Γιώργος Κυριαζής

Ψιλικατζού

Γιώργος Κυριαζής

ΠΕΡΑΣΤΙΚΟΣ

Γιώργος Κυριαζής

ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΞΕΡΟ ΨΩΜΙ

Ένα ιστολόγιο για τα βιβλία

Αόρατη Μελάνη

Γιώργος Κυριαζής

Ασκήσεις Ύφους

Γιώργος Κυριαζής

Swimming Around

Γιώργος Κυριαζής

Recycle_bin 2

Γιώργος Κυριαζής

ou ming

Γιώργος Κυριαζής

"Μπαμπάκης" - όπως ακριβώς με φωνάζει ο γιός μου

...όπως ακριβώς με φωνάζει ο γιός μου

Jolly Roger

Γιώργος Κυριαζής

grep Alt

σε λάθος εποχή, συλλέκτης

Ficciones

"All reading is (re)writing"

ιγ' ι'

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ

Γιώργος Κυριαζής

Το Ιστολόγιο του Ρογήρου

για την ιστορία του Μεσαίωνα και όχι μόνο

To blog της Σοφίας

Γιώργος Κυριαζής

ο δύτης των νιπτήρων

καταδύσεις ποικίλης ύλης

Ροΐδη και Λασκαράτου Εμμονές

κατά του Ολοκληρωτισμού, απ' όπου κι αν προέρχεται

Μεσα στη Νυχτα

Όταν η ματαιοδοξία συνάντησε την αυτοψυχανάλυση

Γιάννης Η. Χάρης

Γιώργος Κυριαζής

ΑΕΙ ΣΙΧΤΙΡ

Γιώργος Κυριαζής

Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και... όλα τα άλλα

marouthki

Η ζωή είναι χαρμολύπη

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

%d bloggers like this: